Kasten Yaralama Suçu TCK 86 ve 87 Cezası Nedir? 2026 Güncel Rehber
Kaya Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık olarak ceza hukuku uyuşmazlıklarında şüpheli, sanık müdafiliği ve mağdur vekilliği sıfatıyla yürüttüğümüz davalarda; Türk Ceza Kanunu’nun 86 ve 87. maddelerinde düzenlenen kasten yaralama suçu ve uygulamada sıkça karşılaşılan adam yaralama suçu, bireylerin vücut dokunulmazlığını, beden ve ruh sağlığını güvence altına alan temel ceza normlarındandır. Soruşturma evresindeki adli muayene raporlarından kemik kırığı derecelerine kadar her teknik ayrıntı, failin alacağı ceza miktarını kökten belirler.
Günlük hayatta kavgaya karışma, fiziksel münakaşa veya bıçaklı-silahlı olaylar neticesinde adam yaralamanın cezası ile kasten adam yaralamanın cezası ne kadardır soruları sıklıkla gündeme gelmektedir. Kanun koyucu, yaralama suçu kapsamında fiilin mağdur üzerinde bıraktığı fiziksel tahribatın derecesine göre kademeli bir yaptırım sistemi benimsemiştir. Basit bir tıbbi müdahaleyle (BTM) giderilebilecek yüzeysel lezyonlardan organ kaybına, yüzde sabit ize, kemik kırılmasına ve hatta neticesi sebebiyle ölüme kadar uzanan geniş bir aralıkta ceza tayini yapılır. Bu süreçte kastın yönü, meşru müdafaa, haksız tahrik dengesi, uzlaşma kapsamı ve silah kavramının doğru hukuki tespiti davanın neticesini doğrudan etkiler.
1. TCK 86 1 Maddesi Nedir? Basit Yaralama Suçu Cezası ve Darp Cezası
Adli uygulamada tck 86 1 maddesi nedir ve 86 1 ceza maddesi kapsamında düzenlenen temel yaralama fiili; bir kimsenin vücuduna acı verilmesi, sağlığının bozulması veya algılama yeteneğinin geçici ya da kalıcı olarak sekteye uğratılmasıdır. Bu eylemler icrai hareketle yapılabileceği gibi, kanuni bakım yükümlülüğü bulunan hallerde ihmali hareketle de (TCK m. 88) gerçekleştirilebilir. Tokat atma, yumruk atma, tekmeleme, itekleyerek düşürme veya delici-kesici aletle vücut bütünlüğüne müdahale etme gibi her türlü fiziksel eylem bu suçun icra vasıtasıdır.
Kanun koyucu, yaranın ağırlık derecesine göre ikili bir yaptırım sistemi öngörmüştür:
- ✓Basit Yaralamanın Cezası Nedir (TCK m. 86/2): Mağdurun uğradığı bedensel zararın cerrahi müdahaleye gerek duyulmaksızın pansuman, basit dikiş veya ağrı kesici tedavisiyle ayakta giderilebilmesidir. Basit yaralama suçu cezası 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Günlük hayatta merak edilen darp cezası nedir ve darp cezası kaç tl sorularında; mahkeme hapis cezası yerine günlüğü 100 TL ile 500 TL arasında değişen miktarlar üzerinden adli para cezası takdir edebilmektedir.
- ✓Temel Şekliyle Kasten Yaralama Cezası Nedir (TCK m. 86/1): Basit tıbbi müdahale (BTM) sınırlarını aşan, hekim kontrolü veya hastane yatışı gerektiren bedensel tahribatlardır. Bu halde fail hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası tayin edilir.
Suçun manevi unsuru genel kasttır; failin başkasını yaralama iradesiyle hareket etmesi yeterlidir. Fiilin doğrudan kastla işlenebileceği gibi, neticenin öngörülüp kabullenilmesi durumunda olası kastla da (TCK m. 21/2) işlenebilmesi mümkündür. Suça azmettiren kişiler bakımından ise TCK m. 38 uyarınca fail gibi cezalandırılma prensibi geçerlidir.
2. Kasten Yaralamanın Nitelikli Halleri ve Silahla Yaralamanın Cezası (TCK 86/3)
5237 sayılı Kanun’un 86. maddesinin üçüncü fıkrasında kasten yaralamanın nitelikli halleri düzenlenmiştir. Fail ile mağdur arasındaki kan bağı, mağdurun kendini savunamayacak durumda olması veya eylemde kullanılan vasıtanın tehlikelilik derecesi gözetilerek verilecek ceza yarı oranında artırılır:
| Nitelikli Hal (TCK m. 86/3) | Yasal Kapsamı ve Uygulama Esasları | Hukuki Yaptırım ve Sonuç |
|---|---|---|
| Üstsoy, Altsoy, Eş, Boşandığı Eş veya Kardeşe Karşı (TCK 86/3-a) | Aile bireyleri arasındaki bağın ihlalidir. Eşe karşı basit yaralamada şikayetten vazgeçilse dahi kamu davası düşmez; ceza yarı oranında artırılır. | Ceza yarı oranında artırılır; şikayet aranmaz. |
| Beden veya Ruh Bakımından Savunamayacak Kişiye (TCK 86/3-b) | Yaş küçüklüğü, fiziksel engellilik, akıl zayıflığı veya gebelik gibi direnci kaldıran hallerdir. | Ceza yarı oranında artırılır; şikayet aranmaz. |
| Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı (TCK 86/3-c) | Polis, hakim, doktor, öğretmen veya kamu görevlisinin kamusal hizmeti sebebiyle yaralanması halidir. | Ceza yarı oranında artırılır; alt sınır 1 yıldan az olamaz. |
| Silahla Yaralamanın Cezası (TCK 86/3-e) | Ateşli silah, bıçak, demir sopa, kırık cam şişe veya saldırıda kullanılan her türlü elverişli sert cisim silah sayılır. Bıçakla adam yaralamanın cezası ve silahla basit yaralamanın cezası bu bent uyarınca yarı oranında artırılır. | Ceza yarı oranında artırılır; alt sınır BTM halinde 6 aydan, genel halde 1.5 yıldan az olamaz. Uzlaşma yasaktır. |
| Canavarca Hisle İşlenmesi (TCK 86/3-f) | Mağdura yalnızca acı çektirmekten sadistçe haz duyma veya yakıcı/aşındırıcı kimyasal maddelerle saldırma durumudur. | Ceza bir kat artırılır. |
3. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ve Kemik Kırığı Dereceleri (TCK 87)
Kasten yaralama fiilinin mağdur üzerinde failin kastettiğinden daha ağır fiziksel sonuçlar doğurması halinde TCK m. 87 hükümleri tatbik edilir. Bu duruma kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış halleri adı verilir. Adli Tıp Kurumu’ndan alınacak kati rapor bu aşamada ceza miktarının belirlenmesinde temel dayanaktır:
- Duyu veya Organ İşlevinin Sürekli Zayıflaması (TCK 87/1-a): Görme, işitme veya uzuv melekelerinin kalıcı olarak azalması halinde belirlenen temel ceza bir kat artırılır.
- Yüzde Sabit İz (TCK 87/1-c): Mağdurun yüz bölgesinde gün ışığında ilk bakışta fark edilebilen kalıcı nedbe veya dikiş izi kalması durumunda ceza bir kat artırılır.
- Yaşamı Tehlikeye Sokan Bir Durum (TCK 87/1-d): Bıçaklama veya darp neticesinde iç organ yaralanması, beyin kanaması veya aort yırtılması gibi hayati tehlike atlatan mağdura yönelik eylemde ceza bir kat artırılır.
- Kemik Kırığı Dereceleri ve Burun Kırma Cezası (TCK 87/3): Yaranın kemik kırılmasına veya çıkığına yol açması halinde, Adli Tıp Kurumu raporunda belirlenen kemik kırığı dereceleri (hafif 1. dereceden ağır 6. dereceye kadar) dikkate alınarak temel ceza yarısına kadar artırılır. Kavgalarda sıkça rastlanan burun kırma cezası bu fıkra kapsamında cezalandırılır.
- Duyu veya Organın İşlevinin Tamamen Yitirilmesi (TCK 87/2): Gözün kör olması, böbreğin alınması veya kolun ampute edilmesi hallerinde ceza iki kat artırılır.
- Kasten Yaralama Sonucu Ölüme Sebiyet Verme (TCK 87/4): Fail mağduru yaralamak kastıyla hareket etmiş ancak kastı aşan eylem sonucunda ölüm meydana gelmişse, kasten öldürme (TCK m. 81/1) hükümleri değil, TCK 87/4 uyarınca 8 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası tayin edilir. Bu suçun yargılaması Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülür.
4. Kasten Yaralamaya Teşebbüs ve Silahla Kasten Yaralamaya Teşebbüs Cezası
Arama motorlarında en çok araştırılan konulardan biri olan kasten yaralamaya teşebbüs ve adam yaralamaya teşebbüs cezası, failin suçu işlemek üzere doğrudan icra hareketlerine başlamasına rağmen elinde olmayan harici engeller yüzünden fiili tamamlayamaması durumudur. Örneğin failin mağdura yumruk atması ancak mağdurun eğilerek kaçması, ya da failin mağdura taş veya şişe fırlatıp isabet ettirememesi halinde kasten yaralamaya teşebbüs suçu oluşur.
Eylemin silahla işlenmek istenmesi halinde silahla kasten yaralamaya teşebbüs cezası gündeme gelir. Mağdura doğru ateş açılması veya bıçak sallanması durumunda Yargıtay; atış mesafesini, hedef alınan vücut bölgesini ve kullanılan aletin elverişliliğini inceleyerek eylemin kasten öldürmeye teşebbüs mü yoksa silahla kasten yaralamaya teşebbüs mü olduğunu tayin eder. TCK m. 35 uyarınca teşebbüs halinde faile verilecek temel cezadan dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim uygulanır.
5. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik, Meşru Müdafaa ve TCK 129
Ceza muhakemesinde failin ceza almasını engelleyen veya cezasında önemli oranda indirim sağlayan en temel savunma mekanizmaları meşru savunma, haksız tahrik ve karşılıklı hakaret/yaralama dengesidir:
- ✓Meşru Müdafaa (TCK m. 25/1): Kendisine veya bir başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı o anki koşullara göre orantılı bir kuvvetle savuşturan failin eylemi hukuka uygun kabul edilir ve hakkında ceza verilmesine yer olmadığı (beraat) kararı verilir. Heyecan, korku ve telaşla sınırın aşılması durumunda da (TCK m. 27/2) ceza tayin edilmez.
- ✓Haksız Tahrik İndirimi (TCK m. 29): Mağdurun haksız bir eyleminin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında yaralama fiilini işleyen sanığın cezasından dörtte birden dörtte üçe kadar indirim uygulanır.
- ✓Karşılıklı Hakaret ve Yaralama (TCK m. 129): Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak veya karşılıklı işlenmesi halinde ceza verilmeyebileceği gibi, kavga ortamında ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığının tespit edilememesi halinde sanık lehine haksız tahrik hükümleri tatbik edilir.
6. Basit Yaralama Şikayete Tabi mi? Uzlaşma Kapsamı ve Görevli Mahkeme
Yargılama usulü bakımından basit yaralama şikayete tabi mi sorusunun yanıtı eylemin niteliğine göre değişmektedir:
- ✓Şikayet Şartı ve Süresi: Yalnızca TCK 86/2 kapsamındaki basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen hafif yaralamalar şikayete tabidir ve şikayet süresi 6 aydır. Ancak suçun silahla, kamu görevlisine karşı veya eşe karşı işlenmesi hallerinde şikayet aranmaz, savcılıkça resen soruşturulur. Nitelikli haller 8 yıllık genel dava zamanaşımına tabidir.
- ✓Uzlaştırma Prosedürü: TCK 86/1 (temel hal) ve TCK 86/2 (hafif hal) kapsamındaki fiiller uzlaştırma kapsamındadır. Dosya iddianame düzenlenmeden önce Uzlaştırma Bürosu’na gönderilir; taraflar anlaştığı takdirde dava açılmaz.
- ✗Uzlaşma Yasağı: Yaralamanın silahla işlenmesi (TCK 86/3-e), kamu görevlisine karşı işlenmesi veya TCK 87 kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamalarda uzlaşma hükümleri uygulanamaz.
Görevli Mahkeme ve Yargılama Sonucu: “Basit yaralamadan yargılanıyorum mahkemede ne sonuç çıkar” endişesini taşıyan sanıklar bakımından genel görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir. Sabıkasızlık durumu, mağdurun zararının giderilmesi ve pişmanlık gösterilmesi halinde mahkemelerce Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya adli para cezasına çevirme kararları verilebilmektedir. Yalnızca TCK m. 87/4 kapsamındaki kasten yaralama sonucu ölüm olaylarında görevli merci Ağır Ceza Mahkemesi‘dir.
7. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Kasten yaralama suçunun cezası ve adam yaralamanın cezası nedir?
TCK 86/1 uyarınca kasten yaralama suçunun temel halini işleyen kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin basit bir tıbbi müdahaleyle (BTM) giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde TCK 86/2 gereği 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.
2. Basit yaralama şikayete tabi mi ve uzlaşma kapsamında mıdır?
Yalnızca basit tıbbi müdahale ile giderilebilen hafif yaralamalar (TCK 86/2) kural olarak şikayete tabidir ve şikayet süresi 6 aydır. TCK 86/1 ve 86/2 kapsamındaki fiiller uzlaştırma kapsamındadır. Ancak suçun silahla, kamu görevlisine karşı veya eşe karşı işlenmesi halinde şikayet aranmaz ve uzlaşma uygulanmaz.
3. Silahla yaralamanın cezası ve bıçaklama cezası ne kadardır?
TCK 86/3-e uyarınca kasten yaralama suçunun silahla (tabanca, bıçak, sopa, cam şişe vb.) işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Silahla basit yaralamada dahi cezanın alt sınırı 6 aydan az olamaz, şikayet aranmaz ve dosya uzlaşmaya tabi tutulamaz.
4. Kasten yaralama sonucu kemik kırılması meydana gelirse ceza nasıl belirlenir?
TCK 87/3 uyarınca yaralama fiilinin mağdurun vücudunda kemik kırığına (burun kırma, kol/bacak kırığı) neden olması halinde, Adli Tıp Kurumu raporunda saptanan kırığın hayati fonksiyonlara etkisine (hafif, orta, ağır derecelerine) göre temel ceza yarısına kadar artırılır.
5. Kasten yaralamaya teşebbüs halinde ceza indirimi nasıl uygulanır?
Fail mağdura saldırmış ancak elinde olmayan engel sebeplerle yaralama fiilini tamamlayamamışsa TCK m. 35 uyarınca suça teşebbüsten dolayı cezasında dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim yapılır.
Hukuki Danışmanlık ve Ceza Davaları Takibi
Kasten yaralama suçu, kemik kırığı iddiaları, meşru müdafaa savunmaları ve ceza yargılaması süreçleriniz için profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.