Banka Hesapları ve Araç Haczi Nasıl Yapılır, Nasıl Kaldırılır? 2026 Güncel
Kaya Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık olarak icra hukuku ve borç tahsili süreçlerinde sıklıkla yürüttüğümüz banka hesapları ve araç haczi işlemleri; kesinleşen icra takipleri sonrasında alacaklının alacağına en hızlı şekilde kavuşabilmesi için borçlunun finansal varlıklarına ve motorlu taşıtlarına uygulanan en etkili cebri icra tedbirleridir. Yasal sınırların aşılması halinde başlatılacak banka hesapları ve araç haczi itirazları ile haciz kaldırma ve icra takibi süreçleri borçlunun hukuka aykırı blokelerden ve haksız araç yakalamalarından korunmasını sağlamaktadır.
1. Banka Hesaplarına Elektronik Haciz (E-Haciz) Nasıl Konulur? (İİK m. 89)
İcra takibinin kesinleşmesinin ardından alacaklı vekilinin talebi üzerine icra dairesi, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) ve Bankalararası Kart Merkezi (BKM) entegrasyonu üzerinden Türkiye’de faaliyet gösteren tüm bankalara İİK m. 89/1 Haciz İhbarnamesi gönderir.
Banka haczi, elektronik müzekkerenin banka sistemine ulaştığı an itibarıyla mevcut olan mevduata dosya borcu tutarınca bloke konulmasıyla gerçekleşir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihatlarına göre banka haczi “anlık” niteliktedir. Müzekkere tebliğ edildiği anda hesapta para yoksa veya mevcut bakiye borcu karşılamıyorsa, tebliğ tarihinden sonra hesaba yatacak gelecekteki paralar otomatik olarak haczedilemez; alacaklının sisteme yeni bir haciz talebi göndermesi şarttır.
2. Haczedilemeyen ve Kısıtlı Banka Hesapları (Emekli Maaşı ve %25 Kuralı)
İcra ve İflas Kanunu ile özel kanunlar, borçlunun ve ailesinin asgari geçimini temin edebilmesi amacıyla bazı gelirleri haciz yasağı kapsamına almıştır:
- ✓Ticari ve Vadeli Birikim Hesapları: Şahsi vadeli/vadesiz mevduatlar, döviz, altın ve yatırım fonu hesapları dosya borcu oranında serbestçe haczedilebilir.
- ✕SGK Emekli Maaşı Hesapları: 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca emekli maaşları, nafaka borçları ve SGK’nın kendi prim alacakları haricinde borçlunun icra takibi kesinleştikten sonra verdiği açık yazılı muvafakati olmaksızın kesinlikle haczedilemez.
- ✕Çalışan Maaş Hesapları (%25 Sınırı): İşçi ve memurların maaş hesaplarına gelen aylık net ücretin kural olarak en fazla 1/4’ü (%25) haczedilebilir; maaşın tamamına bloke konulamaz.
- ✕Sosyal Yardımlar ve Engelli Aylıkları: Devlet tarafından muhtaçlık, engellilik veya çocuk yardımı kapsamında bağlanan sosyal destek ödemeleri haciz dışıdır.
3. Araç Haczi Nasıl Yapılır ve Yakalama Kararı Nasıl Uygulanır?
Motorlu kara taşıtlarına yönelik haciz işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Araç Tescil Sistemi (ARTES) üzerinden iki aşamalı olarak işletilir:
| Haciz Aşaması | Uygulama Yöntemi | Hukuki Sonucu ve Fiili Durum |
|---|---|---|
| Araç Kaydına Haciz Şerhi İşlenmesi | UYAP üzerinden EGM sistemine elektronik haciz şerhi girilir. | Araç noterden başkasına satılamaz ve devredilemez; ancak borçlu aracı fiilen kullanmaya devam edebilir. |
| Araca Yakalama Kararı Çıkarılması | Alacaklının talebi ve avans yatırmasıyla EGM/PolNet sistemine yakalama emri işlenir. | Trafik denetimlerinde, PTS kameralarında veya otoparklarda tespit edilen araç polis/jandarma marifetiyle bağlanarak yediemin otoparkına çekilir. |
4. Banka Hesabı Blokesi ve Araç Haczi Nasıl Kaldırılır?
Haksız veya geçerliliğini yitirmiş banka ve araç hacizlerinin kaldırılması için uygulanabilecek yasal yollar şunlardır:
- Dosya Borcunun Ödenmesi (İcra Kapak Hesabı): İcra müdürlüğünce çıkarılan güncel dosya kapak hesabı (asıl alacak, faiz, vekâlet ücreti ve harçlar) ödendiğinde icra müdürü bankalara ve EGM’ye elektronik haciz kaldırma müzekkeresi yazar.
- Haczedilmezlik Şikâyeti (İİK m. 16): Emekli maaşına veya maaşın 1/4’ünü aşan kısmına usulsüz bloke konulması halinde, durumun öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesi’ne şikâyet başvurusu yapılarak bloke kaldırtılır.
- İİK m. 111 Kapsamında Taksit Sözleşmesi: Borçlunun borcu 4 eşit taksitte ödeyeceğini taahhüt etmesi ve ilk taksiti peşin yatırması halinde hacizli malların satışı durur; alacaklıyla anlaşılırsa hacizler fek edilir.
5. 1 Yıllık Satış İsteme Süresi ve Haczin Kendiliğinden Düşmesi (İİK m. 110)
İcra ve İflas Kanunu’nun 106. ve 110. maddeleri uyarınca; borçlunun aracına veya taşınır malına haciz koyduran alacaklı, haciz tarihinden itibaren 1 yıl içinde satış talebinde bulunmak ve Adalet Bakanlığı tarifesindeki satış masraf avansını yatırmak zorundadır.
1 yıllık yasal sürede satışı istenmeyen veya satış avansı tamamlanmayan araçlar üzerindeki haciz ve yakalama kararları kanun gereği kendiliğinden düşer. Borçlu, icra müdürlüğüne basit bir talep dilekçesi vererek İİK m. 110 uyarınca sistemdeki haciz ve yakalama şerhinin EGM kayıtlarından terkin edilmesini isteyebilir.
6. Meslek ve Sanatın İcrası İçin Gerekli Araçların Haczedilmezliği (İİK m. 82)
İcra ve İflas Kanunu m. 82/1-4 uyarınca; borçlunun bizzat bedensel çalışmasına ve mesleki emeğine dayanan taksi, dolmuş, servis minibüsü, nakliye kamyoneti veya çekici gibi araçlar, borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu ise haczedilemez.
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, araç şoförlük mesleğini bizzat yürüten bir esnafa aitse ve aracın değeri çok yüksek değilse haczedilmezlik şikâyeti kabul edilir. Aracın değerinin çok yüksek olması halinde ise araç satılarak, borçluya mesleğini sürdürebileceği mütevazı bir araç bedeli nakden bırakılır; kalan tutar alacaklıya ödenir.
7. Banka ve Araç Haczi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Banka hesabında borçtan daha az bakiye varken e-haciz gelirse ne olur?
Banka hesabınızdaki mevcut bakiye tutarı kadar bloke konulur ve bu tutar icra dosyasına aktarılır; hesap eksiye düşmez. Kalan borç bakiyesi için hesabınıza sonradan gelecek yeni paralar kendiliğinden haczedilmez; alacaklının tekrar haciz talebinde bulunması gerekir.
2. SGK emekli maaşı hesabına icra takibiyle bloke konulabilir mi?
Hayır. 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi uyarınca nafaka alacakları ve SGK’nın kendi prim alacakları hariç olmak üzere, borçlunun takip kesinleştikten sonra verdiği açık yazılı muvafakati yoksa emekli maaşına haciz ve bloke konulamaz. Konulan usulsüz blokeler İcra Mahkemesi’ne şikâyet ile derhal kaldırılır.
3. Araca konulan haciz ve yakalama kararı ne zaman kendiliğinden düşer?
İcra ve İflas Kanunu m. 106 ve m. 110 uyarınca, araç üzerine haciz konulduğu tarihten itibaren 1 yıl içinde alacaklı tarafından satış talep edilmez ve gerekli satış avansı yatırılmazsa, araç üzerindeki haciz ve yakalama kararı kanun gereği kendiliğinden düşer.
4. Yakalamalı haciz kaydı bulunan araç trafikte çevrilirse ne işlem yapılır?
Emniyet veya jandarma trafik denetiminde PolNet sisteminde yakalama şerhi görülen araç derhal bağlanır, çekici marifetiyle en yakın yediemin otoparkına çekilerek muhafaza altına alınır ve icra dairesine bilgi verilir.
5. Maaş hesabına usulsüz şekilde konulan bloke nasıl kaldırılır?
İşyerinden alınan maaş bordrosu ve hesap dökümü ile icra müdürlüğüne başvurularak hesabın maaş hesabı olduğu belgelenmeli ve 1/4’ü aşan kısım üzerindeki blokenin kaldırılması istenmelidir. İcra müdürü talebi reddederse 7 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesi’ne şikâyet (İİK m. 16) başvurusu yapılır.
Hukuki Danışmanlık ve İcra Haciz İşlemleri
Banka hesap blokelerinin kaldırılması, maaş haczi şikayetleri, araç yakalama kararlarına itiraz, haciz düşürme başvuruları ve icra hukuku süreçleriniz için profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.