Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Şartları, Süreç ve Haklar Rehberi
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması durumunda eşlerin medeni ölçüler içerisinde bir araya gelerek evliliği sonlandırma kararı almaları; Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen en hızlı ve yıpranmasız yargılama yoludur. Kaya Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık olarak Aile Hukuku alanında yürüttüğümüz hukuki danışmanlık ve dava vekilliği faaliyetleri kapsamında; gerek boşanma davası açılışı gerekse velayet, nafaka ve mal rejimi paylaşımını içeren protokol tanzimleri titizlikle yönetilmektedir. Uygulamada anlaşmalı boşanma davası, eşlerin ortak iradeleriyle Aile Mahkemesi’ne başvurarak evliliği kısa sürede ve hukuki güvence altında sonlandırmalarını sağlar.
1. Anlaşmalı Boşanma Nedir ve Boşanma Nasıl Olur?
Arama motorlarında her gün binlerce kişinin sorguladığı boşanma nedir, anlaşmalı boşanma nedir ve boşanma nasıl olur sorularının temeli; evlilik akdinin mahkeme ilamıyla sona erdirilmesine dayanır. Hukuk sistemimizde boşanma iki şekilde gerçekleşir: Çekişmeli boşanma ve anlaşmalı boşanma (halk arasında karşılıklı boşanma veya anlaşarak boşanma).
Uygulamada anlaşmalı boşanma nasıl olur süreci; tarafların boşanmanın mali ve velayet sonuçlarında tam bir mutabakata vararak hazırladıkları protokolü mahkemeye sunmaları ve hâkim huzurunda sözlü teyit vermeleriyle yürütülür. Tarafların birbirini suçlamadığı, tanık dinletilmediği bu yöntem en hızlı nasıl boşanılır arayışındaki çiftler için en medeni ve pratik çözümdür.
2. Anlaşmalı Boşanma Şartları (1 Yıl Kuralı ve Ortak İrade)
Kanun koyucu aile kurumunun korunması amacıyla anlaşmalı boşanma şartları (veya anlaşmalı boşanma şartları) bakımından 3 kümülatif şart aramaktadır:
- Anlaşmalı Boşanmada 1 Yıl Şartı: Evlilik tarihinden davanın açıldığı güne kadar en az 1 yılın (365 günün) dolmuş olması şarttır. Evlilik 1 yıldan az sürmüşse mahkeme anlaşmalı boşanma kararı veremez.
- Mahkemeye Birlikte Başvurma veya Davayı Kabul: Eşler davayı ortak bir dilekçeyle açabileceği gibi, bir eşin açtığı tek taraflı boşanma davası diğer eş tarafından bütünüyle kabul edilerek de süreç yürütülebilir (anlaşmalı boşanmada davayı kim açmalı sorusunda davacı tarafın kadın veya erkek olması süreci etkilemez).
- Eşlerin Hâkim Huzurunda Bizzat Dinlenmesi: Tarafların avukatları olsa dahi eşlerin duruşma salonuna bizzat gelerek boşanma iradelerini hâkime şahsen açıklamaları zorunludur.
- Protokolün Hâkim Tarafından Uygun Bulunması: Nafaka, tazminat, velayet ve çocukla kişisel ilişki düzenlemesinin kanuna ve çocuğun üstün yararına uygun bulunması gerekir.
3. 1 Yıl Dolmadan Boşanma: Erken Evliliklerde Boşanma Nasıl Gerçekleşir?
Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri 1 yıl dolmadan boşanma, 1 yılı dolmayan evliliklerde boşanma ve 1 yıl dolmadan nasıl boşanılır hususudur. Evlilikleri henüz çok yeni olan çiftlerin (örneğin 15 günlük evlilikte boşanma, 1 aylık evlilikte boşanma, 2 aylık evlilikte boşanma, 3 aylık evlilikte boşanma davası, 4 aylık evlilikte boşanma nasıl olur veya evliliğin ilk 6 ayında boşanma durumlarında) yasal konumu şöyledir:
4. Anlaşmalı Boşanmak İçin Gerekli Evraklar ve Protokolün Önemi
Dava açılırken mahkeme veznesine sunulacak anlaşmalı boşanmak için gerekli evraklar ve anlaşmalı boşanma için gereken belgeler şunlardır:
| Evrak / Belge Adı | İçerik ve Temin Yeri | Hukuki Amacı |
|---|---|---|
| Boşanma Dava Dilekçesi | Hukuki gerekçeleri ve talep sonucunu içeren ıslak imzalı dilekçe. | Davanın Aile Mahkemesi’nde resmi olarak kayda girmesini sağlar. |
| Anlaşmalı Boşanma Protokolü | Her iki eşin ıslak imzasını taşıyan, tüm mali ve velayet şartlarını içeren sözleşme. | Hâkimin onayına sunulan temel uzlaşma belgesidir. |
| Kimlik Fotokopileri | Tarafların T.C. kimlik kartı veya pasaport örnekleri. | Taraf kimliklerinin ve nüfus bilgilerinin doğrulanmasını sağlar. |
| Vekaletname (Varsa) | Noterden özel olarak çıkarılan fotoğraflı “boşanma vekaletnamesi”. | Avukat aracılığıyla temsil yetkisini belgeler. |
Vatandaşlar sıkça anlaşmalı boşanma protokolü nereden alınır sorusunu sormaktadır. Protokol resmi bir kurumdan matbu olarak satın alınmaz; internetten indirilen şablonlar ileride telafisi imkansız hak kayıpları doğurabilir. Protokolün tarafların özgül durumuna, mal rejimine ve çocukların menfaatine göre uzman bir hukukçu tarafından özel hazırlanması şarttır.
5. Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır ve Süreç Nasıl Başlatılır?
Arama motorlarında sıklıkla araştırılan anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır, anlaşmalı boşanma nasıl yapılır, anlaşmalı boşanmak için ne yapmalı ve anlaşmalı boşanmak için ne yapmak gerekir adımları belirli bir usul hukukunu takip eder:
- Yetkili ve Görevli Mahkeme: Görevli mahkeme münhasıran Aile Mahkemesi‘dir (Aile Mahkemesi bulunmayan ilçelerde Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla bakar). Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Ancak anlaşmalı boşanmada yetki kamu düzenine ilişkin olmadığından taraflar diledikleri adliyede davayı açabilirler.
- Dilekçe ve Protokolün Tevzii: Hazırlanan dava dilekçesi ve protokol adliye tevzi bürosuna sunulur veya UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik imzayla sisteme yüklenir.
- Harç ve Gider Avansının Yatırılması: Başvurma harcı, peşin maktu karar harcı ve tebligat gider avansı vezneye yatırılarak dosya esas numarası alır.
6. Boşanma Süreci Nasıl İşler? Dava Aşamaları ve Tensip Zaptı
Dava açıldıktan sonra boşanma süreci nasıl işler, boşanma süreci nasıl başlar ve boşanma aşamaları şu sırayı izler:
- Tensip Zaptı Düzenlenmesi: Mahkeme hâkimi dosyayı inceleyerek duruşma gün ve saatini belirleyen bir tensip zaptı düzenler.
- Tebligat Aşaması: Davayı eşlerden biri açmışsa, dava dilekçesi ve duruşma günü davalı eşe tebliğ edilir. Taraflar vekilleriyle başvurmuşsa tebligat beklemeden tensip ile duruşma günü aynı gün kesinleştirilebilir (anlaşmalı boşanma tebligatı kaç günde gelir sorusu PTT yoğunluğuna göre ortalama 10-20 gündür).
- Duruşmaya Katılım: Belirlenen gün ve saatte eşler duruşma salonunda hazır bulunur.
7. Anlaşmalı Boşanma Davasında Hâkim Ne Sorar? Duruşma Günü
Vatandaşların duruşma öncesinde en çok tedirginlik yaşadığı konu anlaşmalı boşanma davasında hakim ne sorar sorusudur. Hâkimin amacı evliliğin mahrem detaylarını sorgulamak değildir. Hâkim kürsüden taraflara sırasıyla şu somut soruları yöneltir:
- “Boşanmak istiyor musunuz? İradeniz serbest mi?”
- “Mahkemeye sunulan anlaşmalı boşanma protokolündeki imzalar size mi ait?”
- “Protokolde belirtilen nafaka, maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı şartlarını kabul ediyor musunuz?”
- “Çocukların velayeti ve kişisel ilişki günleri konusunda mutabık mısınız?”
Eşler bu sorulara net ve tereddütsüz şekilde “Evet, boşanmak istiyorum, protokolü özgür irademle kabul ediyorum” dediklerinde hâkim duruşmayı aynı anda sonlandırır.
8. Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi ve Kaç Saat Sürer?
Arama motorlarında sıkça karşılaşılan anlaşmalı boşanma tek celsede bitermi sorusunun yanıtı kesinlikle EVETtir. Şartlar tam ise, taraflar duruşmaya bizzat gelmiş ve protokol üzerinde tereddütsüz uzlaşmışlarsa dava ilk celsede karara bağlanır.
Peki, duruşma salonunda geçen süre bakımından boşanma davası kaç saat sürer? Duruşmanın fiili icrası saatler sürmez; duruşma salonunda hâkimin tarafları dinleyip zabıt katibine beyanları yazdırması ve kararı tefhim etmesi ortalama 5 ila 10 dakika içinde tamamlanır.
9. Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer, Kaç Gün ve Kaç Ayda Sonuçlanır?
Tarafların en çok merak ettiği konulardan biri anlaşmalı boşanma ne kadar sürer, anlaşmalı boşanma kaç gün sürer, anlaşmalı boşanma kaç ay sürer ve boşanma davası kaç gün sürer hususudur.
| Yargılama Aşaması | Ortalama İşlem Süresi | Süreci Hızlandırma Yöntemi |
|---|---|---|
| Dava Açılışı ve Duruşma Günü Verilmesi | 15 Gün – 1.5 Ay | Mahkeme kalemi ile görüşülerek en yakın boş güne duruşma günü talep edilmesi. |
| Duruşmanın Yapılması (Celse) | 1 Gün (5-10 Dakika) | Tarafların eksiksiz kimlikleriyle salonda hazır bulunması. |
| Gerekçeli Kararın Yazılması | 10 – 20 Gün | Hâkimin duruşma sonrası gerekçeli kararı kaleme alması. |
| İstinaftan Feragat ve Kesinleşme | 2 – 7 Gün | Tarafların kararın tebliği sonrası istinaf kanun yolundan feragat dilekçesi vermesi. |
| Nüfusa Tescil Edilmesi | 3 – 7 Gün | Mahkeme kaleminin kesinleşme şerhini Nüfus Müdürlüğü’ne MERNİS üzerinden iletmesi. |
Özetle; profesyonel bir süreç yönetimiyle anlaşmalı boşanma davası duruşma günü dahil ortalama 15 ila 30 gün içinde tamamlanabilmektedir.
10. Anlaşmalı Boşanmada Kadının Hakları, Nafaka ve Tazminat
Uygulamada hak kayıplarının en çok yaşandığı alan anlaşmalı boşanmada kadının hakları, anlaşmalı boşanmada nafaka ve anlaşmalı boşanmada tazminat kalemleridir. Eşler protokol çerçevesinde şu hususları serbestçe tayin edebilirler:
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf için aylık ödenecek nafaka miktarı belirlenir. Taraflar nafakadan feragat de edebilirler; ancak protokolde feragat edilmişse boşanma kesinleştikten sonra geriye dönük nafaka davası açılamaz.
- Maddi ve Manevi Tazminat: Evlilik birliğinin sona ermesi sebebiyle kusur aranmaksızın taraflar birbirine toptan veya taksitli tazminat ödemeyi kararlaştırabilir (anlaşmalı boşanmada tazminat ödeme süresi protokolde belirlenen vadelerle kesinleşir).
- Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları): Kadına takılan altın ve ziynetlerin iadesi veya bedelinin ödenmesi protokolde açıkça yazılmalıdır.
- Mal Rejimi Paylaşımı: Evlilik içinde edinilen ev, araba, banka mevduatları gibi malvarlıklarının kime kalacağı protokole madde madde yazılmalıdır.
11. Boşanmada Velayet ve Çocuğun Eğitimi
Ortak çocukların bulunması halinde boşanmada velayet ve boşanmada çocuğun eğitimi meselesi davanın en hassas noktasını oluşturur. Eşler velayetin anneye veya babaya bırakılması konusunda anlaşabilirler; Türk hukukunda artık yasal olarak kabul gören “ortak velayet” düzenlemesi de protokol ile kararlaştırılabilir.
Velayeti almayan tarafın çocuk için ödeyeceği iştirak nafakası, çocuğun eğitim masrafları, sağlık giderleri ve özel okul masrafları protokolde ayrıntılı şekilde düzenlenmelidir. Ayrıca çocukla kişisel ilişki günleri (hafta sonları, bayramlar, sömestr ve yaz tatili) açıkça belirtilmelidir; zira hâkim çocuğun üstün menfaatine aykırı gördüğü maddeleri resen değiştirme hakkına sahiptir.
12. Anlaşmalı Boşanma Duruşma Sonrası Kararın Kesinleşmesi ve İtiraz
Duruşma salonundan çıktıktan sonra vatandaşlar anlaşmalı boşanma davası bittikten sonra ne yapılmalı ve anlaşmalı boşanma duruşma sonrası süreçleri merak etmektedir:
- Anlaşmalı Boşanma Kararının Kesinleşmesi: Hâkimin duruşmada boşanmaya karar vermesiyle evlilik anında bitmez. Yazılan gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir. 2 haftalık yasal istinaf süresi içinde itiraz edilmezse veya taraflar istinaftan feragat dilekçesi verirse karar kesinleşir.
- Anlaşmalı Boşanma Kararına İtiraz: Taraflardan biri duruşma sonrasında fikrini değiştirirse, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde anlaşmalı boşanma kararına itiraz ederek istinaf yoluna başvurabilir. Bu halde dava anlaşmalı olmaktan çıkar ve çekişmeli boşanmaya dönüşür.
- Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçme Süresi: Duruşma anına kadar veya duruşmadan sonra karar kesinleşinceye kadar taraflar davadan feragat ederek evliliği sürdürme hakkına sahiptir.
- Nüfus Cüzdanı Değişimi: Kesinleşme şerhi mahkemece Nüfus Müdürlüğü’ne gönderildikten sonra taraflar e-Devlet’te boşanmış görünür ve nüfus müdürlüğünden kimliklerini yenileyebilirler.
13. Anlaşmalı Boşanma Maliyeti Ne Kadar ve Avukatlık Ücreti
Yargılama masrafları bakımından anlaşmalı boşanma ne kadar ve anlasmali bosanma maliyeti ne kadar sorularının iki boyutu vardır:
- Mahkeme Masrafları ve Harçlar: Dava açılırken vezneye yatırılan başvurma harcı, peşin harç ve posta gider avansı maktu olup her yıl Adalet Bakanlığı tarifesiyle güncellenir. Çekişmeli davalardaki gibi bilirkişi ve keşif masrafları olmadığından son derece ekonomiktir.
- Anlaşmalı Boşanmada Vekalet Ücreti Çıkar mı? Taraflar protokolde mahkeme vekalet ücreti talep etmediklerini belirtirlerse birbirlerinden icra yoluyla vekalet ücreti alamazlar. Tarafların kendi tuttukları avukata ödedikleri ücret ise serbest piyasada baronun tavsiye niteliğindeki asgari ücret tarifesi baz alınarak belirlenir.
- Avukatsız Boşanma Mümkün mü? Avukatsız anlaşmalı boşanma nasıl olur sorusuna cevaben; hukuken avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak hak düşürücü süreler, nafakanın artış oranları, mal paylaşımı ibralaşmaları ve protokoldeki muğlak ifadeler ileride dava açılmasına sebep olabileceğinden sürecin avukat refakatinde yürütülmesi tavsiye edilir.
14. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Anlaşmalı boşanma davası tek celsede biter mi?
Evet. Tarafların her ikisinin de duruşmaya bizzat katılarak protokoldeki şartları özgür iradeleriyle kabul ettiklerini hâkim huzurunda beyan etmeleri ve evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması halinde anlaşmalı boşanma davası ilk duruşmada (tek celsede) karara bağlanır.
2. Anlaşmalı boşanma davasında hâkim taraflara ne sorar?
Aile Mahkemesi hâkimi taraflara; boşanmak isteyip istemediklerini, önceden imzalanan anlaşmalı boşanma protokolündeki imzaların kendilerine ait olup olmadığını, nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı maddelerini herhangi bir baskı altında kalmaksızın kabul edip etmediklerini doğrudan sorar.
3. Evlilikte 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi gereğince evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması kesin dava şartıdır. 1 ayı, 3 ayı veya 6 ayı doldurmuş evliliklerde anlaşmalı boşanma açılamaz; bu durumlarda tarafların boşanabilmesi için çekişmeli boşanma davası açılıp fiili ayrılık veya tanık anlatımlarıyla deliller sunulmalıdır.
4. Anlaşmalı boşanma davası ne kadar sürer, kaç günde sonuçlanır?
Davanın açıldığı Aile Mahkemesi’nin tensip zaptı hazırlama ve duruşma günü verme yoğunluğuna göre değişmekle birlikte; anlaşmalı boşanma davaları ortalama 15 gün ila 1.5 ay içinde duruşma yapılarak sonuçlandırılır. Kararın kesinleşmesi ise gerekçeli kararın tebliğinden ve istinaf feragatinden sonra takriben 2 ila 3 haftayı bulur.
5. Anlaşmalı boşanmada tarafların duruşmaya gitmesi zorunlu mudur?
Evet. Kanun koyucu boşanma iradesinin bizzat hâkim tarafından tespit edilmesini emretmiştir. Tarafların avukatları duruşmada hazır bulunsa dahi, eşlerin bizzat duruşma salonunda bulunarak boşanma iradelerini sözlü olarak onaylamaları zorunludur.
Boşanma Davaları ve Protokol Süreçlerinde Hukuki Destek
Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması, hızlı duruşma günü alınması, velayet ve mal paylaşımı müzakereleriniz için profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.
